ساعتی با مرتضی سرهنگی، در نقد تازه ترین اثرش «نظام نامۀ حرب»کتابی که پس از راهی 100 ساله، عاقبت به مقصد رسید

 عصر پنج‌شنبه 19 اسفند، کتابخانۀ تخصصی ادبیات در کتابخانۀ مرکزی آستان قدس رضوی میزبان پدر ادبیات پایداری بود: مرتضی سرهنگی، مدیر دفتر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری؛ همان که مقام معظم رهبری در وصفش فرمودند: اگر شاعر بودم برای سرهنگی‌ قصیده می‌گفتم.
خوانش، نقد و گفت‌و‌گو پیرامون تازه‌ترین اثر او به نام «نظام‌نامۀ حرب»، در نزدیکی روز ملی راهیان نور، بهانه‌ای شد تا اولین نشست از سلسله‌نشست‌های شمس، با حضور خورشید ادبیات دفاع مقدس آغاز به کار کند.
نظام‌نامۀ حرب: سندی بر روحیۀ تدافعی ایرانیان و نه تهاجمی
به گزارش روابط عمومی و امور بین الملل سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی، مرتضی سرهنگی در این نشست که با حضور رئیس و مسئولان سازمان یادشده و با استقبال علاقه‌مندان به کتاب و کتاب‌خوانی برگزار شد، دربارۀ تازه‌ترین اثر خود توضیح داد: سال 74  یا 75 سفری به بوشهر داشتم و در آنجا با کتابی به نام «لوایح و سوانح» آشنا شدم که اعلامیه‌ها، سخنرانی‌ها و نامه‌های یک روحانی و مجتهد طراز اول به نام آیت‌الله سید عبدالله بلادی بهبهانی بوشهری در آن تنها با تیراژ 500 نسخه چاپ شده بود. در این کتاب پنج شش صفحه‌ به آداب جنگ اختصاص یافته است. آیت الله بوشهری در مقدمۀ آن آورده که مبارزان جنوب در تنگستان (در جنگ جهانی اول) برای جنگ با اشغالگران انگلیس به من پیغام دادند که ما جنگ کردن بلد نیستیم. من هم بلافاصله نشستم به نیت حضرت امیر(ع) نظام‌نامۀ حرب را در 110 بند نوشتم و برای آنان فرستادم.
مدیر دفتر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری ادامه داد: چیزی که در ابتدا توجه من را جلب کرد، بندهای 22 و 23 این نظام‌نامه دربارۀ گزارش‌نویسی از جنگ و عکاسی از میدان نبرد آن هم در 100 سال پیش است. تمام بندها، دفاعی است و بر حفظ حدود ایران تأکید فراوان دارد. شاید یکی از دلایلی که ملت ایران بقای چند هزار ساله داشته همین روحیۀ دفاعی است.
وی افزود: چند سال پیش در دانشگاهی، دربارۀ کتاب «لوایح و سوانح» صحبت می‌کردم که پایان مراسم تعدادی از اساتید و دانشجویان از من پرسیدند این متن کجاست؟ من نمی‌توانستم آنان را به کتابی حواله دهم که تیراژآن 500 نسخه است و پیدا نمی‌شود این بود که تصمیم گرفتم آن را از انزوا خارج کنم. من کار خاصی روی کتاب انجام ندادم، بلکه تنها متن نظام‌نامه را از «لوایح و سوانح» درآوردم.
در ادامۀ این نشست، علی براتی گجوان، نویسنده و منتقد ادبی که با عنوان کارشناس در این مراسم حضور داشت، با اشاره به اجرای برخی از این بندها در فنون جنگی هشت سال دفاع مقدس، اظهار داشت: قطعاً در آن زمان کتاب «لوایح و سوانح» در دسترس نبوده و فنون جنگیِ تا اندازه‌ای مشترک که در تاریخ تشیع و از جمله در دفاع مقدس دیده می‌شود به دلیل استناد به منابع مشترک، یعنی احادیث و روایات است.
«ای کاش»ِ زندگی مرتضی سرهنگی
همچنین سید علیرضا مهرداد، نویسندۀ ادبیات دفاع مقدس و مجری این برنامه، در این جلسه با اشاره به اینکه در بندهای 22 و 23 نظام‌نامه به لزوم گزارش‌نویسی و تهیۀ عکس از صحنۀ نبرد تأکید شده، میزان اجرایی شدن آن در دفاع مقدس را مورد سؤال قرار داد که سرهنگی پاسخ داد: گزارش‌نویسی و خاطره‌نویسی از میانۀ جنگ یعنی حدود سال 64 پا گرفت اما عکاسی از همان روز اول بود.
نویسندۀ کتاب «اسرار جنگ تحمیلی به روایت اسرای عراقی» افزود: شاید من در زندگی‌ام هیچ وقت «ای کاش» نگفته باشم و همیشه آنچه از دستم برآمده انجام دادم. اما دربارۀ اُسرای عراقی می‌گویم: افسران عراقی در ایران 65 کتاب نوشتند و رفتند. ای کاش این می‌شد 650 تا.
نظام رسانه‌ای، در دستور زبان عصر جنگ، باقی مانده
مدیر دفتر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری اظهار داشت: جنگ دو دستور زبان دارد. یکی دستور زبان عصر جنگ است که تبلیغی و حماسی است و باید مردم را برای مقابله با سختی‌ها و ناملایمات به هیجان بیاورد تا مردم بتوانند مقاومت کنند که این در همه جای دنیا به همین صورت است و درست است. اما دستور زبان عصر بعد از جنگ، تعقلی است. الان نظام رسانه‌ای ما دارد با همان دستور زبان عصر جنگ صحبت می‌کند درصورتی که ادبیات ما فرق کرده است. سرهنگی افزود: خاطرات، قیمت تمام شدۀ جنگ را برای ما نشان می‌دهد. به دلیل دستور زبان تبلیغی که نظام رسانه‌ای ما دارد قیمت برای ما درنیامده که با کشورمان و مواهبمان بدرفتاری می‌کنیم. حتی این‌قدر مقید نمی‌شویم که چراغ اضافۀ بالای سرمان را خاموش کنیم.
ورود بانوان به ادبیات دفاع مقدس، رُخ این ادبیات را عوض کرد
وی دورۀکنونی را طلایی‌ترین دوره ادبیات جنگ دانست و تصریح کرد: اکنون سربازان ما زنده‌ و آمادۀ گفتن هستند، نویسندگانمان وارد کار شدند و خانم‌ها نیز وارد ادبیات جنگ شدند که از پایه دارند رخ کار را عوض می‌کنند. جنگ الان در خانه‌ها و در زندگی است. سرهنگی از انتشار کتاب خاطرات همسر خلبان لشگری، به قلم گلستان جعفریان توسط انتشارات سورۀ مهر خبر داد و گفت: خاطرات این زن به نام «روزهای بی آینه» شنبه 20 اسفند منتشر می‌شود که شاید یکی از زیباترین کتاب‌ها برای دخترخانم‌ها باشد و پر از رمانس عاشقانه است. این کتاب یک زندگی کامل است که صدای گلوله را در آن نمی‌شنوید ولی یک کار کاملاً جنگی است.
لازم به ذکر است اولین جلسه از سلسله نشست‌های شمس که با نقد کتاب «نظام‌نامۀ حرب»ِ مرتضی سرهنگی و توسط سازمان کتابخانه‌ها موزه‌ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی برگزار شد، پس از این به صورت ماهانه و با حضور نویسندگان بزرگ ادامه خواهد داشت تا در محفلی صمیمی و علمی، امکان ارتباط نزدیک نویسندگان و مخاطبان در یکی از بزرگترین و غنی‌ترین کتابخانه‌های منطقه  فراهم شود.

 
 
1395/12/21 شنبه
 

نظر شما
نام
پست الكترونيک
وب سایت
نظر
بيشتر
تعداد بازديد اين صفحه: 101