کتابخانه مرکزي آستان قدس رضوي میزبان گنجینه نفایس خطي ابوريحان بيروني، دانشمند بزرگ ایرانی

به گزارش روابط ‌عمومی و امور بین‌الملل سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان ‌قدس ‌رضوی، کارشناس مسئول اداره مخطوطات این سازمان اعلام کرد: «ابوریحان محمد بن احمد بیرونی (زاده 362 و درگذشته440 هجری قمری در غزنین)، دانشمند بزرگ سده چهارم و پنجم هجری در ایران، صاحب آثار بسیاری در علوم حکمت، اخترشناسی، ریاضیات، تاریخ و جغرافیاست که نسخه‌های نفیسی از برخی آثار وی در کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی نگهداری می‌شود.»
سید محمدرضا فاضل هاشمی به نسخه ارزشمندی از کتاب «قانون مسعودی» اشاره کرد که پس از نسخه کتابخانه استامبول (531 ق)، از قدیمی‌ترین نسخه‌های موجود در دنیاست و توضیح داد: «این کتاب که به نام سلطان مسعود غزنوی «قانون مسعودی» نامیده شده و به دلیل وجود جداول و محاسبات فلکی، «زیج ابوریحان» نیز نام دارد، از کتب کمیاب بیرونی است و​ نسخه آستان قدس رضوی با کاغذ سمرقندی و جلد تیماج، در قرن پنجم کتابت شده است.»
وی اضافه کرد: «از این کتاب نسخه دیگری در کتابخانه آستان قدس نگهداری می‌شود که در سال 1098 هجری قمری به خط نسخ خوش در 311 برگ کتابت و توسط «میرزا رضاخان نائینی» به کتابخانه اهدا شده است.» وی با بیان اینکه در صفحه اول این نسخه، به خط نستعلیق، شرح حال ابوریحان نگاشته شده است، درباره ویژگی‌های هنری ارزشمند آن گفت: «دو صفحه اول، تمام تذهیب و دارای یک سرلوح مذهّب مرصّع، بین سطورِ دو صفحه اول طلااندازی، تمام مقالات و عناوین و ابواب و اشکال هندسی و نجومی به زر و جلد آن، ساغری ضربی زرّین سوخت است.»
فاضل هاشمی به نسخه‌ای از تلخیص «رساله الجواهر» در طبیعیات اشاره کرد و خاطرنشان ساخت: «این نسخه که در 867 قمری به خط تحریری بین نسخ و نستعلیق به صورت بی‌نقطه کتابت شده و کاغذ آن، حنایی آهار مُهره است، ابتدا در کتابخانه سلاطین تیموری هند نگهداری می‌شده و سپس به کتابخانه آستان قدس رضوی منتقل شده است.»
وی افزود: «اثری از بیرونی با عنوان «الجماهر فی معرفه الجواهر» که در سال 626 قمری توسط «طبیب» کتابت شده است، از نسخه‌های نفیسی است که تصویر آن در کتابخانه آستان قدس نگهداری می‌شود.»
فاضل هاشمی از کتاب دیگری مشتمل بر پرسش‌های ابوریحان بیرونی و پاسخ‌های ابوعلی سینا نام برد و ادامه داد: «عنوان این اثر «الأسئله و الأجوبه» است و دو نسخه نفیس از آن، یکی به کتابت 1078 هجری قمری، وقفی سید جلال‌الدین تهرانی و دیگری به کتابت سال 1266، در کتابخانه آستان قدس نگهداری می‌شود.»
وی اظهار داشت: «از دیگر آثار بیرونی «اسطرلاب» است که نسخه آستان قدس در 1118 قمری در دوره مظفرالدین‌شاه کتابت شده و در قطع خشتی و جلد پارچه‌ای، وقفی میرزا رضاخان نائینی است.»
در پایان، کارشناس مسئول اداره مخطوطات این سازمان ، تصریح کرد: «نسخه‌ای از کتاب «التّفهیم لِأوائلِ صناعت التنجیم» که در سال 1307 شمسی به خط «محمدعلی عبرت آیینی» از شاعران و دانشمندان معاصر کتابت شده است، از دیگر نسخ ارزشمند است.»
 
 
1396/6/13 دوشنبه
 

نظر شما
نام
پست الكترونيک
وب سایت
نظر
بيشتر
تعداد بازديد اين صفحه: 79